Marathi Literature - Madhurani CH-24 जिंदाबाद
Expecting the world to treat you fairly because you are a good person is a little like expecting a bull not to attack you because you are a vegetarian
आता मुकीच्या बापाने तो दगड त्याच्या डोक्याच्या वरपर्यंत उचलला आणि निर्दयतेने तो मुकीच्या डोक्यावर आदळणार तेवढ्यात ...
" थांबा " एक धिरगंभीर आवाज घुमला.
सगळे जण स्तब्ध होऊन मागे वळून पाहू लागले. मुलीच्या बापाने तो दगड आज्ञाधारकपणे बाजूला फेकून दिला. गणेशनेही मागे वळून पाहिले. मागे गावचे सरपंच उभे होते. गणेशने आधी सरपंचाचं सात्वीक रुप पाहिलं होतं. पण आज अशा बिकट प्रसंगानाही खंबीरपणे तोंड देण्याचं सरपंचाचं वकुब गणेश पहिल्यांदाच पाहत होता.
" रघूजी ... ती तुमची पोरगी झाली म्हून काय झालं.... त्यामुळं कायदा हातात घेण्याचा अधिकार तुमाला मिळत नाय" सरपंच मुकीच्या जवळ येऊन उभे राहत म्हणाले. तिथे उभे राहून त्यांनी त्यांची खंबीर नजर एकदा सभोवार जमलेल्या लोकांवर फिरवीली. जणू ते डोळ्यांच्या भाषेतच लोकांशी संवाद साधत होते.
एवढे सगळे लोक इथे उभे असून असं अघोरी कृत्य इथे घडू तरी कसं शकतं?....
तुम्हा सगळ्याच्या सगळ्या लोकांची काय बुध्दी भ्रष्ट झाली की काय?....
मुलीच्या बापाचं मी समजू शकतो ...
त्याच्या डोक्यावर संतापाचा सैतान बसलेला होता ...
पण तुम्ही?...
जसे सरपंच प्रत्येकाला प्रश्न विचारीत होते. त्या अंगातून भेदून जाणाऱ्या नजरेस नजर भिडविण्याची कुणाचीही छाती झाली नाही. सगळ्या लोकांनी आपल्या माना खाली घातल्या.
" मुक्याचा बाप हाय का इथं? " सरपंचाने जमावाला प्रश्न विचारला.
जमावात चुळबुळ सुरु झाली. मुक्याला काही तरुणांनी पकडून धरले होते. तिथून मागून कुठूनतरी एक खेडूत भितभीतच समोर आला.
" इकडं ये असा म्होरं.... " सरपंचाने त्याला एका बाजूला समोर येण्यास खुणावले.
" अन् तू मुकीचा बाप... रघू ... इकडं ये असा ... त्याच्या बाजूला उभा ऱ्हा " सरपंचाने मुकीच्या बापाला फर्मावले.
तो मुक्याच्या बापाच्या बाजूला जाऊन उभा राहिला. मुकीचा बाप हीन दीन अवस्थेत उभा होता. त्याने एकदा मुक्याच्या बापाकडे पाहिले पण त्याने त्याची दखल घेण्याचे सौदार्ह्यसुध्दा दाखविले नाही. तो उध्दटासारखा आणि बेफिकीरपणे उभा होता.
" ए त्या मुक्याला सोडा रे... " सरपंचाने फर्मावले.
मुक्याला पकडलेल्या तरुणांनी त्याला सोडले.
" ए त्या मुक्याला इकडं उभं करा रे ... त्याच्या बापाच्या बाजूला" सरपंचाने त्या तरुणांपैकी एकाला फर्मावले.
त्या तरुणाने मुक्याच्या दंडाला धरुन त्याला त्याच्या बापाच्या बाजूला नेवून उभे केले.
" ए तू तुह्या पोरीला इकडं आणून तुह्या बाजूला उभं कर" सरपंचाने पोरीच्या बापाला फर्मावले.
पोरीचा बाप हळू हळू त्याच्या पोरीजवळ गेला. मुकी अजूनही जमिनीवर पडलेल्या अवस्थेत आपलं तोंड लपवून रडत होती. तिचा बाप तिच्या जवळ जाऊन उभा राहिला. तो काही क्षण तिथे घुटमळला. त्याला समजत नव्हते आता मी कोणत्या हक्काने तिला उठवू. त्याने वाकून तिच्या दंडाला धरुन तिला उठविले. ती कन्हत कन्हत उठली. तीची आणि तिच्या बापाची एक क्षण नजरा नजर झाली. तिला एकदम गहिवरून आले आणि ती तिच्या बापाच्या गळ्यात पडून ओक्साबोक्शी रडू लागली. त्याच्याही डोळ्यात एकदम टचकण पाणी आले. नकळत तिच्या बापाचा मायाळू हात तिच्या पाठीवरून फिरु लागला. ते दृश्य पाहून गणेशलाही गहिवरून आल्यासारखं झालं होतं.
" तिला इकडं घेऊन ये आसं... " सरपंचाने त्यांना आवरतं घेण्याच्या उद्देशाने पुन्हा सांगितले.
रघूने मुकीला आपल्यापासून बाजुला केले आणि तिच्या खांद्याला धरुन तिला समोर आणले. तो त्याच्या पहिल्या जागेवर उभा राहिला आणि त्याने मुकीला त्याच्या डाव्या बाजूला त्याच्या जवळच उभे केले. मुकी मान खाली घालून उभी राहाली. एवढ्या सगळ्या जमावाला तोंड देण्याची तीची बिचारीची हिम्मत होत नव्हती.
गणेशने प्रथमच मुकीला इतके जवळून आणि न्याहाळून बघितले होते. ती सुंदर होती. रंग ही गोरा होता. अंगकाठी सडपातळ. सुडौल बांधा. पण एवढ्या सौंदर्यात एकच बाधा होती की ती मुकी होती. कुणाला जर माहित नसेल की ती मुकी आहे तर कुणीही पहिल्या नजरेतच तिच्या प्रेमात पडावा असं तिचं रुप होतं.
" आता सगळे जण तुमी इकडं माझं ऐका... " सरपंचाने फर्मावले.
मुकीचा बाप सरपंचाकडे पाहू लागला. मुक्याच्या बापही अनिच्छेने सरपंचाकडे पाहू लागला. मुकी आपली बिचारी अजूनही मान खाली घालून उभी होती. आणि मुका कधी सरपंचाकडे तर कधी मुकीकडे पाहत होता. त्याच्या मुकीकडे पाहतांनाच्या नजरेत त्याला तिच्याबद्दल वाटणारी काळजी, कणव दिसत होती. बिचाऱ्याचं खरोखरच तिच्यावर प्रेम दिसत होतं. किंबहुना आता तो मुका असुनही त्याचं तिच्यावरचं प्रेम जसं व्यक्त होत होतं. तसं कदाचित तो बोलू शकला असता तर व्यक्त करु शकला नसता. तरीही त्याच्या मुक भावनांना तिच्याइतकं कुणीही समजू शकत नसावं.
" तुमाला तुमची इज्जत प्यारी हाय? ..." सरपंचाने त्यांना प्रश्न विचारला.
फक्त मुकीच्या वडीलाने सरपंचाकडे आगतिकपणे पाहिलं. मुक्याचा वडील नजरेला नजर देण्याचं टाळीत होता.
" तुमाला तुमच्या गावाची इज्जत प्यारी हाय का ?" सरपंचाने यावेळी मुक्याच्या वडीलाकडे रोखून पाहत धीरगंभीर आवाजात म्हटले.
मुक्याच्या वडीलाने कशीबशी सरपंचाच्या नजरेला नजर मिळविली.
" मंग ऐका पंचायतीचा निवाडा मी इथच देऊन टाकतो..."
सगळे जण सरपंच पुढे काय म्हणतो हे ऐकण्यासाठी त्यांच्याकडे उत्सुकतेने पाहू लागले.
" या दोघांचं लवकरात लवकर पहिला मुहूर्त पाहून लगीन लावून टाका..."
सगळ्या लोकांनी आश्चर्याने सरपंचाकडे पाहिलं.
अरे हे आपल्याला कसं सुचलं नाही? .... त्यांना कदाचित वाटलं असेल.
सगळ्या लोकांच्या नजरेत संमती दिसू लागली.
" काय रघू तुला मान्य हाय का?" सरपंचाने मुकीच्या वडीलाला विचारले.
" हो... महाराज ... पोराच्या बापानं आमच्या पोरीला पदरात घेतलं तर त्यांचे लई उपकार होतील आमावर.." मुकीचा वडील आनंदाने मुक्याच्या बापाकडे आपलं उपरणं पसरवीत म्हणाला.
मुक्याच्या वडीलाने काहीच प्रतिक्रिया व्यक्त केली नाही. तो फक्त गहन विचारात पडल्यासारखा दिसला.
" काय पांडूरंग तुला मान्य हाय का?" सरपंचाने मुक्याच्या वडीलाला विचारले.
" जी सरकार ... जशी आपली विच्छा" मुक्याचे वडील गोंधळून म्हणाले.
सगळ्या जमलेल्या लोकांच्या चेहऱ्यावर आंनंद पसरला. गणेश कौतुकाने सरपंचाकडे पाहत होता.
याला म्हणतात लिडरशीप...
खरंच सरपंच तुम्हाला मानलं बॉ आपण आज...
सरपंचाने चुटकीसरशी सर्वमान्य निवाडा देऊन समस्या सोडविली होती.
" अरे मंग बगता काय एकमेकांच्या तोंडाकडं... चला लागा कामाला ... आपल्याला लवकरात लवकर बार उडवून देला पायजेे" सरपंच आनंदाने म्हणाले आणि गावाच्या दिशेने तरातरा चालू लागले.
सगळे लोकही आता आनंदाने सरपंचाच्या मागोमाग गावाकडे निघाली
काही अतीउत्साही पोरं आनंदाने आणि आवेशाने घोषणा देऊ लागले.
"सरपंच.."
"जिंदाबाद"
"सरपंचाच'
"जिंदाबाद"
क्रमश:...
Expecting the world to treat you fairly because you are a good person is a little like expecting a bull not to attack you because you are a vegetarian
-- Dennis Wholey quotes
2 comments: